Curriculum VitaeFilmsInstallationsExhibitionsBibliographyNewsContact

Search

Magyar

Bibliography

El perro negro - Regie: Péter Forgács - Het verleden aangeraakt

Jos Van Der Burg Het Parool 2005 _ABOUT El Perro Negro
Een Spaans familiefilmpje uit de jaren dertig. Een grijnzende man kijkt ons aan. We horen dat hij Joan Salvans heet en eigenaar is van een fabriek net buiten Barcelona. De ondernemer is een verwoede amateurfilmer, die met zijn gezin een schitterende villa in de heuvels bewoont.
Kijk, daar zet zijn zoontje zijn eerste stapjes. Die lachende vrouw zal zijn echtgenote zijn. Familiegeluk.

Even later zegt de voice over in Péter Forgács' El perro negro (De zwarte hond) dat Joan Salvans in 1936 een paar dagen na het uitbreken van de Spaanse burgeroorlog door anarchisten werd vermoord. De man werd uit zijn villa gejaagd en in een bos afgemaakt.

De Hongaar Péter Forgács maakt al bijna twintig jaar compilaties van familiefilmpjes. Ze ontlenen hun kracht aan de spanning tussen vrolijke gezinsbeelden en dramatische historische gebeurtenissen. Terwijl de vrolijke Salvans zijn gezin filmt, weten wij dat de Spaanse burgeroorlog hem en zijn familie zullen wegvagen. De kloof tussen de onwetendheid van de personages en onze historische kennis zorgt in Forgács films vaak voor klam zweet. Vlucht! roepen we de joodse familie Peereboom in Forgács' film The maelstrom (1997) toe als de Duitsers Nederland bezetten. Ze horen ons niet. Vader Peereboom blijft vrolijke familiefilmpjes maken tot hij met zijn gezin in de holocaust verdwijnt.

In El perro negro kijkt Forgács naar de Spaanse burgeroorlog door de ogen van amateurfilmers, waarbij hij vooral leunt op het materiaal van Ernesto Noriega. De filmende student en soldaat verdedigde de Republiek tegen Franco's troepen, maar liep na gevangenneming uit lijfsbehoud over naar de andere kant. Naast zijn beelden zien we journaalfragmenten uit de burgeroorlog. Het resultaat roept het beeld op van een gruwelijke strijd, waarin niet alleen republikeinen en monarchisten elkaar naar het leven stonden, maar ook communisten en anarchisten.

Brildragers behoorden in de opvatting van sommige links-radicale groepen automatisch tot de bourgeoisie. Ook het dragen van een stropdas was volgens Noriega in bepaalde kringen levensgevaarlijk. Forgács houdt van dit soort absurditeiten, die voortkomen uit ideologische krankzinnigheid. Alleen al om dit soort feiten intrigeert El perro negro, maar het slechten van de tijdsbarrière maakt de film uniek. Zoals veel van Forgács' films geeft El perro negro het gevoel dat we het verleden werkelijk aanraken. Het is te danken aan de effectieve beeldmanipulatie. Door technieken als slow motion en het stilzetten van beelden krijgen de familiefilmpjes een enorme emotionele lading. Hoezo moet de tijdmachine nog worden uitgevonden?